زیان قطع اینترنت در خوشبیانه‌ترین حالت/ برآورد وزیر ارتباطات درست است

بر اساس آمارهای ارائه شده بیش از ده میلیون ایرانی به طور مستقیم و غیرمستقیم در حوزه اقتصا دیجیتال فعالیت می‌کنند و قطع اینترنت به طور مستقیم و غیرمستقیم بر وضعیت معیشت این افراد اثر می‌گذارد.

به گزارش خبرآنلاین،  از هجدهمین روز دی‌ماه اینترنت ایران قطع شد و هنوز وضعیت اینترنت به حالت عادی بازنگشته است.

 هر چند فعالان اقتصادی با اشاره به این‌که مساله‌ی امنیت مساله‌ی مهمی است اما باید در نظر داشت که قطع درآمد این تعداد فعال در این حوزه خود می‌تواند اثرات اقتصادی و اجتماعی به جا بگذارد، خواستار یافتن راه‌حلی در این حوزه هستند اما در عین حال برخی با استناد به این‌که امارهای ارائه شده فاقد مبنا و تحلیل است، به این نکته اشاره دارند که میزان خسارات در حد و حدودی که اعلام می‎شود نیست.

 روزنامه کیهان به تازگی در واکنش به سخنان مهم وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات مبنی بر این‌که اقتصاد ایران مدعی شده است که آمار در این حد نیست و به اعلام ارقام متفاوت از سوی وزیر و معاون وزیر در روزهای متفاوت استاناد کرده است.

 ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات اعلام کرده است: قطعی‌های اخیر اینترنت، روزانه حدود ۵۰۰ میلیارد تومان به هسته اقتصاد دیجیتال و نزدیک به ۵ هزار میلیارد تومان به ‌اقتصاد کلان خسارت وارد کرده و با توجه به اشتغال مستقیم و غیرمستقیم حدود ۱۰ میلیون نفر در حوزه اقتصاد دیجیتال و محدود بودن تاب‌آوری شرکت‌های فعال در این حوزه، باید برای کاهش این آسیب‌ها اقدام فوری کرد. وی با بیان اینکه حدود ۱۰ میلیون نفر به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم در حوزه اقتصاد دیجیتال فعالیت می‌کنند، افزود: اشتغال و معیشت مردم به طور مستقیم لطمه می‌بیند و می‌تواند پیامدهای اجتماعی و امنیتی به همراه داشته باشد.

روزنامه کیهان اعلام کرده است: این سخنان، یعنی سخنان وزیر ارتباطات در حالی است که چیت‌ساز معاون وزیر ارتباطات، یک روز قبل‌تر مدعی شده بود: خسارت قطعی اینترنت روزانه ۲ هزار میلیارد تومان است و اینکه دو مقام وزارت اطلاعات به فاصله یک روز، خسارت ادعایی را دو یا پنج هزار میلیارد تومان عنوان می‌کنند، ثابت می‌کند که این وزارت کمترین بررسی دقیق و کارشناسی در این‌باره نداشته و از رسانه‌های شانتاژکننده و دارای اغراض خاص دنباله‌روی می‌کند. در غیر این صورت باید رقم دقیق با مستندات روشن ارائه می‌شد.

ماجرای خسارت دو هزار میلیاردی چیست؟

این در حالی است که استناد به آمار دو هزار میلیاردی اعلامی از سوی معاون وزیر ارتباطات در حالی است که تنها یک بخش از خسارات از سوی وی دو هزار میلیارد تومان اعلام شده است. احسان چیت‌ساز اعلام کرده است: تنها در بخش هسته و پلتفرم‌های اقتصاد دیجیتال، ۳۴ هزار میلیارد تومان (همت) خسارت و عدم‌النفع ثبت شده است.

بر اساس برآورد «احسان چیت‌ساز»، تنها در بخش هسته و پلتفرم‌های اقتصاد دیجیتال، ۳۴ هزار میلیارد تومان (همت) خسارت و عدم‌النفع ثبت شده است.

بنا بر اعلام صورت گرفته اپراتورها شامل  شرکت ایرانسل با از دست دادن ۸۵٪ از درآمد خود (حدود ۲۰۰۰ میلیارد تومان) و همراه اول با افت ۵۰٪ درآمد (حدود ۱۰۰۰ میلیارد تومان) در یک بازه ۱۰ روزه روبرو شده‌اند.

از سوی دیگر پلتفرم‌های بزرگ نظیر مجموعه‌هایی چون دیجی‌کالا در روزهای نخست، تقریباً تمام ترافیک و ورودی خود را از دست داده و در ادامه با افت ۵۰ درصدی فعالیت مواجه شدند.

و در بخش لجستیک یعنی شرکت ملی پست کاهش ۴۰ درصدی ترافیک مرسولات، با افت درآمد ۵۰۰ میلیارد تومانی رخ داده است.

میزان دقیق خسارت قابل برآورد است؟

 این اولین باری نیست که اینترنت در ایران با قطعی مواجه می‌شود. در آبان ماه سال گذشته مرکز پژوهش‌های اتاق بازرگانی در گزارشی اعلام کرده است که اختلال اینترنت و فیلترینگ شبکه‌های اجتماعی طی ماه‌های مهر تا آذر ۱۴۰۱ معیشت حدود ۹ میلیون خانوار اایرانی را به خطر انداخته استت. بنا بر این گزارش، نااطمینانی در دسترسی به اینترنت و سرویس‌های مطتبز با ان ، صنعت آی‌تی‌سی را درگیر بحران کرده است. به گفته فعالان صنعت لواز خانگی قطعی و کندی اینترنت موجب افزایش هزینه ارتباط ، اختلال در تامین و مشکلات در سفارش‌گیری بخش تامین لوازم خانگی شده استت. اشاره به این نکته حائز همیت است که در گزارش سالانه مرکز توسعه تجارت الکترونیکی وطارت صمت نیز حجم کل گردش مالی الکترونیکی کشور در سال ۱۴۰۲ ۱۸۳۳ هزار میلیارد تومان به به عرابتی روزانه ۵۰۲۲ میلیارد تومان بوده است. با احتساب کاهش تعداد تراکنش‌های خرید اینترنتی در مهرماه سال ۱۴۰۱ نسبت به مدت مشابه سال ۱۴۰۰ که ۳۹ درصد گزارش شده است، می‌توان به صورت تقریبی تخمین زد که گردش مالی روزانه این حوزه با کاهش ۱۹۷۵ میلیارد تومانی همراه بوده است به این ترتیب ضرر سانسور اینترنت به طور متوسط در این دوره بر مبنای دلار ۳۴ هزار و ۲۰۰ تومان برابر با ۵۸ میلیون دلار بوده است.

 این در حالی است که در سال ۱۴۰۴ هم میزان گردش مالی این حوزه افزایش داشته است و هم نرخ برابری دلار با ریال بالاتر رفته اما اگر همان رقم ۵۸ میلیون دلار را بدون لحاظ کردن میزان افزایش گردش مالی در نظر بگیریم، بر پایه‌ی دلار ۱۵۰ هزار میلیارد تومانی، میزان خسارت به بیش از ۸ هزار وو ۷۶۰ میلیارد تومان می‌رسد.

 این عدد نشان می‌دهد نه تنها استناد روزنامه کیهان به درست نبودن میزان خسارت اعلامی از سوی وزیر درست نیست، بلکه باید در نظر داشت محاسبات اعلامی از سوی وی در خوشبینانه‌ترین حالت ممکن بوده است.

محاسبه خسارت از زاویه‌ای دیگر

رضا الفت نسبت، رئیس اتحادیه کسب و کارهای مجازی نیز پیش از این در گفتگویی با ایسنا با بیان اینکه تقریبا از ۱۸ دی ماه، وارد یک وضعیت بسیار نادری در حوزه اینترنت و ارتباطات و حتی تلفن شده‌ایم گفت کسب‌وکارهای بزرگ در همان روزهای اول، با وجود اینکه سایتشان بالا می‌آمد، شاهد کاهش نزدیک به ۸۰ درصدی فروش بودند.

به گفته٬ی وی حدود ۵۵ درصد اقتصاد، بخش خدمات است. شرکت‌ها و کسب‌وکارهای خدماتی امروزه به شدت فعالیت و مدل کسب‌وکار خود را به سمت استفاده از فناوری‌های نوین سوق داده‌اند.

تولید ناخالص داخلی ایران حدودا رزانه صد همت (صد هزار میلیارد تومان) است. در بدبینانه‌ترین براوردهای رسمی سهم اقتصاد دیجیتال ایران چیزی در حدود پنج درصد است از این روز می‌توان این نکته را مورد اشاره قرار داد که قطع اینترنت خسارتی پنج هزار میلیارد تومانی به اقتصاد ایران وارد کرده است . البته باید به این مساله توجه داشت که میزان خسارت با توجه به قطع اینرتنت و توقف کامل تجارت خارجی به تدریج به بیش از این رقم افزایش خواهد یافت چرا که جدا از هفتصد هزار انلاین شاپ تنها در یکی ا شبکه‌های مجازی ، قطع تجارت خارجی مشکلات متعددی را در این حوزه ایجاد کرد و خساراتی از بابت دموراژ کشتی‌ها و ... وارد کرد که امار و ارقام آن به تدریج قابل بازیابی خواهد بود.

به این ترتیب به نظر می‌رسد رقم اعلامی وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات درباره‌ی خسارت روزانه حدود ۵۰۰ میلیارد تومان به هسته اقتصاد دیجیتال و نزدیک به ۵ هزار میلیارد تومان به ‌اقتصاد کلان رقم درستی است و ضرورت دارد منتقدان با نگاهی علمی‌تر، دقیق‌تر و مستند به امار و ارقام نسبت به زیر سئوال بردن ارقام و اعداد اعلامی از سوی مقامات رسمی اقدام کنند.