۱۹۵۸ مطلب
در صد روز نخست ریاستجمهوری دوم ترامپ، سیاست خارجی آمریکا دچار آشفتگی شدیدی شده که ناشی از چهار مدل توضیحی است: بازگشت به رئالپولیتیک، تاثیر سیاست داخلی، الگوگیری از دوره نخست ریاستجمهوری و درگیریهای جناحی جمهوریخواهان. هرچند رگههایی از ثبات در این بیثباتی دیده میشود، اما رقابت درونی بر سر جهتگیریهای کلیدی، آینده سیاست خارجی دولت را همچنان نامشخص و پرآشوب نگه داشته است.
دونالد ترامپ در تلاش است تا خود را بهعنوان چهرهای تحولآفرین در سیاست خارجی معرفی کند، اما تصمیمات او درباره جنگ اوکراین، مذاکرات هستهای با ایران و روابط با پوتین میتواند ایالات متحده را در آستانه شکستهای ژئوپلیتیک خطرناکی قرار دهد. اگر ترامپ واقعیتها را نادیده بگیرد و بر استراتژیهای یکجانبه اصرار ورزد، ممکن است به جای معامله گر نابغه، به نماد بی ثباتی تبدیل شود.
در کمتر از صد روز از دور دوم ریاستجمهوریاش، دونالد ترامپ سیاست خارجی ایالات متحده را از رهبری نظام بینالملل به سوی انزوا، بیثباتی و فروپاشی قدرت نرم و سخت سوق داده است. با قطع بودجه نهادهای بینالمللی، تضعیف ناتو، خاموش کردن صدای رسانهای آمریکا و بیاعتنایی به دیپلماسی، ترامپ عملاً پایان «پکس آمریکانا» را رقم زده و آمریکا را از معمار نظم جهانی به عامل هرجومرج بدل کرده است.
مذاکرات آمریکا و ایران در برهه حساسی قرار دارد. در حالیکه اتحادیه اروپا در انفعال فرو رفته و دیپلماسی فعال گذشته خود را از دست داده است، سوسیالدموکراتها باید به این رکود پایان داده و ابتکار عمل را در دست گیرند. با رویکردی جامع، اتحادیه اروپا میتواند با گسترش تعاملات غیرهستهای، مذاکرات تجاری و همکاریهای اقلیمی، بازسازی سازوکار اینستکس و تقویت تبادلات فرهنگی، علمی و دانشجویی، نقش خود را در تحولات ایران بازتعریف و از حاشیهنشینی جلوگیری کند.
استفان والت میگوید ریاستجمهوری دوم ترامپ زیرساختهای اعتماد جهانی به آمریکا را ویران کرد: آشفتگی نهادی، سیاستهای نوسانی و انتصابهای ناکارآمد، بازارهای مالی را لرزاند و متحدان را بدبین ساخت. او برای بازیابی اعتبار آمریکا چهار راهکار پیشنهاد میکند: ۱) اعتراف صریح به خطاها و عذرخواهی، ۲) بازطراحی ترتیبات بینالمللی با منافع دوسویه، ۳) انتصاب مدیران کارآمد و محترم و ۴) پاسخگو کردن قانونشکنان دوره ترامپ. بدون این اصلاحات، دموکراسی آمریکا در خطر فرسایش است.
امانوئل مکرون اعلام کرد مذاکرات «مثبت و سازندهای» میان مقامات اروپایی، آمریکایی و اوکراینی برای پایان درگیریها در اوکراین برگزار شده است. در حالی که فرانسه و بریتانیا برای تشکیل نیروی اطمینان و تضمین امنیت اوکراین تلاش میکنند، روسیه با استقرار نیروهای خارجی مخالف است. توافق ۳۰روزه برای توقف حملات هنوز به کاهش خشونتها منجر نشده و حملات موشکی اخیر تنشها را تشدید کرده است. همزمان، زلنسکی رویکرد آمریکا را مورد انتقاد قرار داده و خواستار رویکردی عدالتمحور در مذاکرات شده است.
دونالد ترامپ با بهکارگیری تعرفههای تجاری وسیع، اقتصاد پررونق آمریکا را در مسیری پرچالش قرار داد، اقدامی که یادآور تجربه تاریخی تعرفههای اسموت-هاولی و تأثیرات آن بر رکود بزرگ است. در دهه ۱۹۲۰، اقتصاد آمریکا با رشد سریع، نوآوریهای گسترده و کاهش اهمیت کشاورزی به شهری شدن گرایش یافت. سیاستهای حمایتی، اگرچه در ابتدا برای تقویت کشاورزی و صنعت طراحی شده بودند، اما در نهایت به تعمیق رکود، واکنشهای منفی بینالمللی و رشد ملیگرایی در همسایگان منجر شدند.
مقامات اروپایی، گفتند: مقامات دولت ترامپ، برای متحدین آمریکا ارزشی قائل نیستند و همه آنها بهدنبال اجرای دستورات و خواستههای ترامپ هستند.
پیتر سیجارتو روز پنجشنبه در کنفرانس مطبوعاتی مشترک با معاون نخست وزیر و وزیر امور خارجه پاکستان در اسلامآباد مدعی شد که طرح صلح دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا در راستای توقف جنگ در اوکراین است، اما اروپاییها ساز مخالف میزنند.
جهان به شکلی فزاینده در حال فاصلهگیری از نظم آمریکامحور است. این در حالی است که ایالات متحده از نقش سنتی خود فاصله گرفته است. این تغییر، تردیدهایی را درباره آینده نظام بینالمللی، تأثیر بر سیاستهای جهانی و احتمال ظهور بیثباتی گسترده ایجاد کرده است. اکنون کشورهای مختلف به دنبال استقلال بیشتر از آمریکا و یافتن راهکارهایی برای شکلدهی نظمی جدید و متعادلتر هستند.
