۴۱ مطلب
علی رشیدی گفت: مصدق اصلاً نگاه براندازانهای نداشته است. اگر فاطمی روز ۲۶ مرداد درباره حذف سلطنت سخن میگوید نظر خودش بوده است، فاطمی از لحاظ دیدی که نسبت به اروپا داشت که راهحل نهایی را استقرار یک حکومت جمهوری در ایران میدانست؛ اما ضروریات ایجاد این نوع حکومت جمهوری در ایران وجود نداشت.
به مناسبت هفتادمین سالگشت کودتای ۲۸ مرداد نشست ۲۸ مرداد؛ درد همیشه ماندگار، با سخنرانی، دکتر ناصر زرافشان، مهندس لطف الله میثمی، داریوش رحمانیان، حسین رفیعی و آزاده شعبانی در کانون توحید تهران برگزار شد.
قاعدتاً دکتر مصدق از طریقِ نوعی مصالحه با احمد قوامالسلطنه یا معرفی جایگزینی برای خود از بین نیروهای معتدلتر جبهۀ ملی از قبیل مرحوم اللهیار صالح میتوانست مانع انجام کودتا شود و به حفظ تکثر و تنوع سیاسی پدید آمده در سالهای پس از جنگ جهانی دوم در جامعۀ ایرانی یاری رساند. با این حساب، میتوان در دلایل و اسباب کودتای ۲۸ مرداد سهم و نقشی هم برای شادروان دکتر محمد مصدق قائل شد!
برای بازنگری در کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ که توطئه مشترک آمریکا و انگلیس علیه ملت ایران بود، نمایشگاهی از عکسهای کمتردیده شده مرتبط با این رویداد در مجموعه سعدآباد با حضور موسی حقانی رئیس مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران، جمعی از اساتید و پژوهشگران تاریخ در کاخموزه ملت واقع در مجموعه سعدآباد افتتاح شد. بازدید از این نمایشگاه تا چهارشنبه دوم شهریور از ساعت ۱۶ تا ۱۹ در کاخموزه ملت انجام میگیرد و حضور علاقهمندان به تاریخ معاصر در این رویداد، آزاد است
صحبتهای آیت الله جوادی آملی در مورد اتفاقات کودتای ۲۸ مرداد را ببینید.
ستوننویسان نشریات بریتانیایی و آمریکایی و حتی برخی مقامات رسمی این دو کشور در بحبوحه ملی شدن صنعت نفت در دولت دکتر محمد مصدق و مذاکره این دو کشور با نخست وزیر ایران به تاکتیک «اطلاعات زهرآگین» رو آورده بودند.
حمید شوکت گفت: آنچه ملکی «خیانت» حزب توده در ۲۵ تا ۲۷ مرداد ۱۳۳۲ نامیده است بر نادیده انگاردن واقعیات استوار است. نیروی سوم حزب توده را از سویی به «تشنج و غارت و هرجومرج» متهم میکرد و از سویی دیگر «بیعملی» آن حزب را نشانه خیانت میدانست. اگر «بیعملی» حزب توده را دلیل مؤثری در پیروزی کودتا بدانیم، آنوقت درباره نقش جبهه ملی و مصدق در مقام رئیس دولت یا ملکی و یارانش چه خواهیم گفت؟
دکتر مصدق سالها بعد تا حدودی به اهمیت پیشنهاد حزب توده یعنی تشکیل جبهه متحد خلق واقف شد. این معنی را میتوان در پیام او به کنگره جبهه ملی دوم مشاهده کرد؛ اما چه فایده که دیگر نه حزب آن حزب سابق بود و نه استالینی در کار که حضورش مانع از یکهتازیهای امپریالیسم شود.
شعبان جعفری: "نشسته بودیم. درست یادمه، دیدم تیمسار خلعتبری معاون شهربانی بود اون موقع. تیمسار خلعتبری و بیوک صابر و یه افسری. خلاصه این سه چهارتا یهو اومدن در زندان گفتن: "تیمسار زاهدی، جعفری رو میخواد." منو ورداشتن بردن بالای شهربانی تو اون اتاق بالا." گفته بود آزادش کنید بره شهر رو آروم کنه...
دونالد ویلبر مامور اسبق سیا در خاورمیانه در کتابی که سال ۱۹۸۶ منتشر کرد، پیروزی کودتای ۲۸ مرداد را «شانسی» دانست. وی در این کتاب نوشت: «پس از بازداشت سرهنگ نصیری فرستاده شاه توسط ماموران حفاظت از مصدق و همچنین بازداشت چند افسر دیگر در ۲۵ مرداد، روزولت از ادامه کودتا مایوس شد و تصمیم به خروج فوری از ایران گرفت، اما با اصرار سرویس جاسوسی بریتانیا و برخی عوامل ایرانی، در ایران ماند و کودتا را به سرانجام رساند.»
