گروسی چگونه پرونده ایران را سنگینتر میکند؟
هفت ماه از بمباران سایتهای هستهای ایران میگذرد و تهران خواستار موضعگیری آژانس درباره حمله به سایتهای خود است و بر این موضوع تاکید میکند که پروتکلی برای بازرسی از تاسیسات بمبارانشده وجود ندارد. آژانس هم از این خواستههای ایران عبور میکند و تاکیدش بر عدم اجازه ایران به سایتهای مورد مناقشه است.
فرارو – مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در آخرین اظهارنظری که چند روز قبل در حاشیه مجمع گفتگوهای داووس داشت، ایران را تهدید کرد که در صورت ادامه وضعیت فعلی در ارائه دسترسی به سایتهای بمباران شده و مواد هستهای خود، با اتهام عدم پایبندی به NPT در گزارش او روبرو خواهد شد.
به گزارش فرارو، اولین جلسه فصلی شورای حکام آژانس در سال ۲۰۲۶، اسفندماه امسال در وین برگزار میشود. زمانی که رافائل گروسی، مدیرکل آژانس گزارش خود از وضعیت برنامه هستهای ایران را ارائه میدهد. ایران ۲۲ خرداد امسال و در قطعنامهای شورای حکام آژانس صادر کرد، با اتهام عدم پایبندی به تعهدات پادمانی خود روبرو شد. اتهامی که بعد از ۲۰ سال بار دیگر به این پرونده اضافه شد. دو نگاه در این باره در دل تحلیلها مطرح میشود. یک نگاه، تشدید اقدامات علیه ایران در شورای امنیت سازمان ملل به بهانه پرونده هستهایست و یک نگاه، فعالیتهای گروسی را بخشی از پازل بزرگتر فضاسازی علیه تهران و روند مشروعیتزدایی در صحنه بینالملل میداند.
نقطه اختلاف: مواد هستهای و سایتهای بمبارانشده
سرنوشت ۴۴۰.۹ کیلوگرم اورانیوم غنیشده ۶۰ درصد و دسترسی به سه سایت بمباران شده ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه نقطه اصلی اختلاف میان ایران و آژانس است. دو طرف بارها مواضع خود را تکرار کردهاند و حتی تابستان امسال در قاهره توافقی میان گروسی و عراقچی امضا شد اما بعد از اجرایی شدن اسنپبک و بازگشت تحریمهای بینالمللی ایران، این توافق هم از بین رفت.
هفت ماه از بمباران سایتهای هستهای ایران میگذرد و تهران خواستار موضعگیری آژانس درباره حمله به سایتهای خود است و بر این موضوع تاکید میکند که پروتکلی برای بازرسی از تاسیسات بمبارانشده وجود ندارد. آژانس هم از این خواستههای ایران عبور میکند و تاکیدش بر عدم اجازه ایران به سایتهای مورد مناقشه است. دو سایت غنیسازی و یک تاسیسات صنعتی در اصفهان که مهمترین اجزای برنامه هستهای ایران هستند.
گروسی در مصاحبه خود با رویترز در حاشیه داووس به این موضوع اشاره کرد که «این وضعیت نمیتواند همینطور برای مدت زیادی ادامه یابد و من متاسفانه مجبور خواهم شد عدم پایبندی آنها را اعلام کنم.»
او همچنین بر این موضوع هم تاکید دارد که «اعضای این پیمان نمیتوانند به صورت انتخابی به تعهداتشان عمل کنند و باید به کل پیمان پایبند باشند.» به گفته گروسی، با توجه به ناآرامیهایی که در ایران رخ داد، بازرسیهای آژانس از سایتهای بمباران نشده نیز متوقف شد. او در این مورد هم ادبیاتی منفی را در پیش گرفت و گفت «در جریان اعتراضات در ایران بازرسی امکانپذیر نبود و افزود که مقامات ایرانی اعلام کردند این اعتراضات متوقف شده است. آنها گفتند اوضاع آرام است و کنترل را در دست دارند. اگر چنین است، چرا نباید بازرسیها را از سر بگیریم؟»
تا زمان تنظیم این گزارش، هنوز به طور دقیق مشخص نیست که مسیر تعامل ایران و آژانس و پرونده مفتوح میان دو طرف به چه سویی است.
